آب‌آوردگی در ماهی: فلس‌های کاج‌مانند، علت‌ها و درمان

آنچه مشاهده می‌کنید

بدن ماهی، نه فقط شکمش، متورم است و وقتی از بالا نگاه می‌کنید، فلس‌ها مانند فلس‌های مخروط کاج از بدن بیرون زده‌اند. این نمای ظاهری نشانه بیماری است و استسقا را از ماهی‌ای که فقط بیش از حد غذا خورده یا تخم دارد جدا می‌کند: ماهی چاق سطحی صاف دارد، اما ماهی مبتلا به استسقا تیغ‌مانند به نظر می‌رسد. همراه با آن معمولاً بیرون‌زدگی یک یا هر دو چشم، آبشش‌های رنگ‌پریده یا قرمز، ماهی‌ای که نزدیک سطح آب معلق می‌ماند یا کف مخزن می‌نشیند، مدفوع رشته‌ای، بلند و کم‌رنگ، و بی‌اشتهایی را می‌بینید که یک یا دو روز پیش از شروع ورم ظاهر می‌شود.

استسقا یک بیماری نیست. این واژه توصیفی است برای تجمع مایع در حفره بدن و زیر پوست، و نشان می‌دهد کلیه‌ها دیگر نمی‌توانند تعادل آب درونی ماهی را حفظ کنند. ماهی آب شیرین در آبی زندگی می‌کند که بسیار رقیق‌تر از خونش است، بنابراین آب تمام روز از راه آبشش‌ها و پوست وارد بدن می‌شود و کلیه‌ها تمام روز آن را بیرون می‌رانند. وقتی کلیه‌ها از کار می‌افتند، بدن ماهی پر از آب می‌شود. علت از کار افتادن کلیه‌ها تقریباً همیشه یک عفونت باکتریایی است، اغلب Aeromonas، که در هر آکواریومی زندگی می‌کند و برای ماهی سالم بی‌ضرر است. این باکتری وارد بدن شد چون ماهی از قبل ضعیف شده بود: هفته‌ها افزایش تدریجی نیترات، بالا رفتن آمونیاک پس از عقب افتادن تعویض آب، دمایی که برای مدت طولانی بیش از حد پایین بوده، پیری، یا استرس جابه‌جایی و ورود به مخزن جدید.

به همین دلیل استسقا اغلب در یک ماهی ظاهر می‌شود، درحالی‌که هم‌مخزنی‌هایش سالم به نظر می‌رسند، و به‌ندرت از ماهی دیگری «سرایت» می‌کند. باکتری‌ها همیشه وجود داشته‌اند. چیزی که تغییر کرده، آب است.

پیش‌آگهی صادقانه

وقتی فلس‌ها کاملاً بیرون زده‌اند، بیشتر ماهی‌ها هر کاری هم بکنید بهبود پیدا نمی‌کنند، چون آسیب اندام‌های داخلیِ عامل ورم از قبل ایجاد شده است. اگر زود تشخیص داده شود — ماهی کمی ورم کرده باشد، میلی به غذا نداشته باشد و فلس‌ها تازه در امتداد پشت شروع به بلند شدن کرده باشند — امید واقعی وجود دارد، شاید حدود نیمی از موارد. درمان زیر در مراحل اولیه ارزش انجام دادن دارد و در مرحله پیشرفته نیز ارزش امتحان کردن، اما با آگاهی از این تفاوت شروع کنید تا ماهی‌ای که طی یک هفته بهتر نمی‌شود، برای چهارمین هفته به رنج کشیدن ادامه ندهد.

درمان

1. ماهی را جابه‌جا کنید. یک مخزن بیمارستانی خالی با گنجایش 10 تا 20 لیتر، مجهز به بخاری، سنگ هوا و فیلتر اسفنجی آماده کنید. نه به این دلیل که استسقا سرایت می‌کند — در معنای معمول چنین نیست — بلکه چون هر مرحله زیر در حجم کم آسان‌تر و ارزان‌تر است و ماهی از مزاحمت هم‌مخزنی‌هایی که ماهی ضعیف را نوک می‌زنند در امان می‌ماند.

2. نمک اپسوم، نه نمک آکواریوم. سولفات منیزیم را به میزان یک قاشق غذاخوری به ازای هر 40 لیتر (10 گالن) استفاده کنید و ابتدا آن را در یک فنجان آب مخزن حل کنید. این ماده مایع را از راه پوست بیرون می‌کشد و به کلیه‌ها فرصت می‌دهد خود را به وضعیت برسانند؛ همچنین تنها بخش درمان است که طی یک یا دو روز به‌طور مشهود کمک می‌کند. نمک آکواریوم (کلرید سدیم) نتیجه معکوس دارد — بار نمکی‌ای را که ماهی همین حالا هم نمی‌تواند تنظیم کند افزایش می‌دهد — پس آن را جایگزین نکنید.

۳. گرما، به‌آرامی. برای ماهی‌های گرمسیری، 27–28 °C، با افزایش حداکثر 1 °C هر دوازده ساعت. گرما هم دستگاه ایمنی و هم آنتی‌بیوتیک را سریع‌تر فعال می‌کند. ماهی قرمز باید در دمای معمول خود بماند؛ برای درمان، ماهی آب‌سرد را گرم نکنید.

۴. یک آنتی‌بیوتیک، ترجیحاً در غذا. عفونت داخلی است و دارویی که در آب حل شده، چون ماهی آب نمی‌نوشد، به‌خوبی به محل عفونت نمی‌رسد. اگر ماهی هنوز غذا می‌خورد، غذای دارویی — محصولی بر پایه kanamycin یا metronidazole، یا پلت‌هایی که در دارو خیسانده شده‌اند — آنتی‌بیوتیک را به محل حضور باکتری‌ها می‌رساند. اگر غذا خوردن را متوقف کرده است، آب را با یک داروی ضدباکتریایی وسیع‌الطیف (kanamycin یا محصولی بر پایه nitrofurazone) بر اساس حجم واقعی مخزن قرنطینه دوزبندی کنید، کربن را خارج کنید و دوره درمان را طبق برچسب کامل کنید، حتی اگر ماهی در روز چهارم بهتر به نظر برسد.

۵. تعویض روزانه آب در مخزن قرنطینه، 25–50 %، و افزودن دوباره نمک و دارو بر اساس حجمی که جایگزین می‌کنید. آب تمیز نیمی از هر درمان ماهی است، و اینجا همان نیمی است که اجازه می‌دهد نیمه دیگر اثر کند.

در برنامه — یک معاینه با عکس از بالا و از پهلو، به‌همراه اندازه‌گیری‌ها و علائمی که علامت زده‌اید، به Finley امکان می‌دهد شدت مشکل و برنامه‌ای متناسب با آن ارائه کند؛ گزینه افزودن برنامه به زمان‌بندی من تعویض‌های روزانه آب، روزهای مصرف نمک و دارو را به‌صورت وظیفه ثبت می‌کند و پیگیری می‌پرسد آیا تورم کاهش یافته است یا نه.

انجام معاینه برای تورم ←

در همین حال، مخزن اصلی

ماهیِ موجود در تانک قرنطینه، علامت بیماری است. تانک اصلی، علت بیماری است و اگر فقط همان ماهی را درمان کنید، ماهی ضعیف بعدی در تانک اجتماعی، مورد بعدی خواهد بود. امروز آمونیاک، نیتریت، نیترات، pH و دما را آزمایش کنید. هر مقدار بالاتر از صفر برای مواد سمی، یا نیترات بالاتر از 40 ppm، همین حالا به تعویض 30–50٪ آب و آزمایش روزانه تا برطرف شدن مشکل نیاز دارد؛ نیتراتی که ماه‌ها در محدوده 20 و 30 باقی مانده است، از این هفته به بعد به برنامه هفتگی مناسب نیاز دارد. هنگام تخلیه آب، بستر را جاروبرقی کنید، چون غذای در حال پوسیدن در شن‌ریزه‌ها محل تکثیر Aeromonas است، و دنبال چیزهایی بگردید که کسی متوجهشان نشده است — حلزون مرده پشت فیلتر، بخاری‌ای که دو درجه کمتر نشان می‌دهد، یا دو هفته غذا دادنِ دوبرابری.

در برنامه — آزمایش را ثبت کنید تا نتیجه مشخص کند کدام اندازه‌گیری‌ها مشکل‌ساز هستند و تا چه حد؛ نمودار روند نشان می‌دهد آیا نیترات طی هفته‌ها افزایش یافته است یا نه، که معمولاً علت اصلی مورد آب‌آوردگی است.

ثبت اندازه‌گیری‌های امروز →

دانستن زمان توقف

ماهی‌ای که در حال بهبود است دوباره غذا می‌خورد، تورمش کاهش می‌یابد و فلس‌ها طی یک یا دو هفته دوباره می‌خوابند. ماهی‌ای که چنین نیست — کاملاً فلس‌برآمده، غذا نمی‌خورد، به‌سختی نفس می‌کشد و نمی‌تواند بدنش را راست نگه دارد — بهبود نخواهد یافت، و یک هفته دیگر نمک اپسوم یعنی یک هفته دیگر رنج. مرگ آسان با روغن میخک (چند قطره در ظرفی کوچک از آب مخزن، تکان داده‌شده برای امولسیون شدن، و آهسته اضافه‌شده تا ماهی به خواب رود، سپس یک دوز قوی) سریع و بدون درد است و آخرین مهربانی‌ای است که یک ماهی‌دار می‌تواند انجام دهد. تصمیم سختی است، اما تصمیمی صادقانه؛ و راهنمای تشخیص رنج در اینجا نیز کاربرد دارد.

پرسش‌های رایج

ورم شکمی در ماهی‌ها چه شکلی است؟

بدنی متورم، نه فقط شکمی گرد، که فلس‌هایش هنگام نگاه‌کردن از بالا مانند مخروط کاج از بدن بیرون زده‌اند. چشم‌های برآمده، آبشش‌های رنگ‌پریده، مدفوع کم‌رنگ و رشته‌ای و ماهی‌ای که یک یا دو روز پیش از تورم دست از غذا خوردن می‌کشد، معمولاً همراه آن دیده می‌شوند. ماهی چاق یا ماهیِ تخم‌دار سطحی صاف دارد؛ ماهی مبتلا به ورم شکمی فلس‌هایی سیخ‌شده دارد.

آیا dropsy واگیردار است؟

نه به شکلی که ich واگیردار است. باکتری‌هایی که معمولاً عامل آن هستند در هر آکواریومی زندگی می‌کنند و فقط بر ماهی‌ای غلبه می‌کنند که از قبل ضعیف شده باشد؛ تقریباً همیشه به‌دلیل آب نامناسب. مورد دوم در همان مخزن از مورد اول سرایت نکرده است؛ هر دو در یک آب زندگی می‌کنند. شیمی آب مخزن را برای همه اصلاح کنید و برای حفظ سلامت خودش، ماهی بیمار را جدا کنید.

آیا یک ماهی می‌تواند از استسقا بهبود پیدا کند؟

گاهی، اگر بیماری زود تشخیص داده شود — ماهی‌ای که کمی متورم است و اشتهایش را از دست داده، و فلس‌هایش تازه شروع به برجسته شدن کرده‌اند، با نمک اپسوم، گرما، یک آنتی‌بیوتیک و آب تمیز شاید شانس بهبودی پنجاه‌پنجاه داشته باشد. ماهی‌ای که فلس‌هایش کاملاً بیرون زده‌اند و دیگر غذا نمی‌خورد، به‌ندرت بهبود پیدا می‌کند، چون آسیب اندام‌های داخلی که پشت تورم است، دیگر ایجاد شده است.

آیا نمک اپسوم استسقا را درمان می‌کند؟

کمک می‌کند. سولفات منیزیم، به‌اندازهٔ یک قاشق غذاخوری برای هر 40 لیتر، مایع را از طریق پوست بیرون می‌کشد و فشار روی کلیه‌ها را کاهش می‌دهد؛ به همین دلیل تنها مرحله‌ای است که ظرف یک یا دو روز به‌وضوح اثر می‌کند. این ماده عفونت زمینه‌ای را درمان نمی‌کند؛ برای آن به آنتی‌بیوتیک نیاز است، که بهتر است همراه غذا داده شود. نمک آکواریوم جایگزین آن نیست و وضعیت را بدتر می‌کند.

اساساً چه چیزی باعث استسقا می‌شود؟

یک عفونت باکتریایی، معمولاً Aeromonas، که به کلیه‌های ماهی‌ای می‌رسد که دفاع بدنش ضعیف شده است. علت ضعیف شدن این دفاع تقریباً همیشه آب است: بالا رفتن تدریجی نیترات طی چند هفته، وجود آمونیاک یا نیتریت پس از عقب افتادن تعویض آب، پایین بودن دما برای مدتی طولانی، یا استرس جابه‌جایی به یک مخزن جدید. افزایش سن و تغذیهٔ بیش‌ازحد نیز به آن دامن می‌زنند. آب را اصلاح کنید تا بیشتر مخزن‌ها هرگز با مورد دوم روبه‌رو نشوند.